Świat Wciąga » Europa » Polska » Pomorze » Półwysep Helski » Hel » Cypel Helski

Cypel Helski

Cypel Helski to najdalej wysunięta w morze część Półwyspu Helskiego. To jedno z najciekawszych geograficznie miejsc w Polsce.

W ścisłym znaczeniu, Cypel Helski to stosunkowo niewielki kawałek plaży, położony:

  • około 800 metrów na południe od Latarni Morskiej Hel,
  • około 2 km na południe od Fokarium w Helu

Niektórzy używają nazwy “cypel helski” w kontekście całej, dużej, wielokilometrowej części mierzei, obejmującej zarówno miasto Hel jak i okoliczne lasy i plaże.

Ciekawe miejsca

W pobliżu Cypla Helskiego znajduje się wiele ciekawych miejsc:

Koniec cypla

Piaszczysta końcówka cypla zapewnia piękne widoki, bo jest otoczona wodą z trzech stron.

To tutaj spotykają się wody:

To najdalej najdalszy punkt Półwyspu Helskiego,

  • odległy o 35 kilometrów od nasady mierzei i Władysławowa,
  • ale w linii prostej tylko 17 km od Oksywia,
  • 18 km od portu w Gdyni
  • i 23 km od portu w Gdańsku.

Nawet do ujścia Wisły i Wyspy Sobieszewskiej jest stąd bliżej (27 km) niż do Chałup (28 km), a do Mierzei Wiślanej jest tylko 37 km.

Cypel Helski bywa nazywany końcem – lub początkiem Polski.

Plaża na Cyplu Helskim

Plaża na Cyplu Helskim jest piękna i szeroka. Zapewnia piękne widoki (i spory przewiew).

Ale kąpiel w tym miejscu jest szczególnie niebezpieczna. Występuje tu silny prąd morski (ten sam, który utworzył Półwysep Helski), który nie pozwala wrócić do brzegu. W tym miejscu zdarzają się przypadki utonięć.

Znacznie lepszym miejscem do kąpieli jest plaża na północny wschód od cypla, w pobliżu wejścia nr 66. Od tego miejsca na północ plaża jest jeszcze szersza, a woda spokojniejsza.

Promenada nadmorska

Do cypla można dojść pieszo z Helu. Prowadzi tam piękna promenada nadmorska, przedłużenie ulicy Maszopów w Helu.

Alternatywnie można tam dojść przedłużeniem ulicy Kuracyjnej, przez las pełen zabytkowych obiektów militarnych.

Kładka na Cyplu Helskim

Końcówkę cypla zajmują wydmy, które porasta cenna przyrodniczo roślinność. Są bardzo wrażliwe na zadeptywanie – i dlatego w tym miejscu powstała fantastyczna kładka piesza. 

Dzięki niej można można podziwiać widoki oraz przyrodę wydm, bez jej niszczenia.

Kładka ma ponad 500 metrów długości i łączy obie drogi prowadzące z Helu (promenadę nadmorską  i drogę przez las. Wygina się w kształt litery U i zapewnia fantastyczny spacer po Cyplu Helskim.

Kopiec Kaszubów

Po drodze z Helu do końcówki cypla znajduje się Kopiec Kaszubów, usypany z kamieni i głazów przywiezionych tu podobno z różnych miejsc na Kaszubach.

Symbolizuje “początek Polski” i nawiązuje do legend o Stolemach, legendarnych olbrzymach, które miały zamieszkiwać tereny Kaszub.

Bateria Laskowskiego

W pobliżu cypla, po drodze z Helu na plażę (200 metrów od plaży), znajduje się Bateria Laskowskiego – jeden z najciekawszych obiektów militarnych na Półwyspie Helskim, funkcjonujący w ramach Muzeum Obrony Wybrzeża. Bateria im. H. Laskowskiego była jednym z najważniejszych obiektów polskiej Obrony Helu w 1939 roku.

Przeczytaj więcej o Baterii Laskowskiego:

Inne fortyfikacje

Las na Cyplu Helskim – oraz szerzej, na całym końcu Półwyspu Helskiego – zawiera bardzo wiele dawnych obiektów militarnych oraz łączące je szlaki.

Przeczytaj więcej o helskich fortyfikacjach:

Ciekawostki

Głębia za cyplem

Choć Półwysep Helski ma formę ciągłą i na długości 35 kilometrów wystaje ponad powierzchnię Morza Bałtyckiego, to tuż za jego końcem, czyli za Cyplem Helskim znajduje się gwałtowny uskok.

Dno morskie obniża się tam do głębokości prawie 60 metrów.

To właśnie dlatego prąd morski, który zbudował Mierzeję, tuż za Cyplem Helskim rozdziela się na dwa mniejsze prądy. Jeden płynie dalej na wschód, w kierunku Obwodu Kaliningradzkiego, a drugi za zakręca w stronę Zatoki Puckiej, opływając cypel.

To właśnie z tego powodu końcówka Półwyspu Helskiego jest szersza niż inne części mierzei. Piasek niesiony przez tę drugą odnogę prądu morskiego akumulował się właśnie w okolicach miasta Hel.

Cypel Helski przyrasta

Mimo istnienia głębi, Półwysep Helski cały czas przyrasta, za sprawą tego samego prądu morskiego, który utworzył go na przestrzeni tysiącleci.

Przyrost jest jednak wolny – właśnie za sprawą istnienia tej głębi – a także z powodu falochronów, które zbudowano w portach w Helu i Władysławowie. Falochrony zatrzymują duże ilości piasku, który w innych okolicznościach odkładałby się właśnie na Cyplu Helskim.

Zmienny kształt cypla

Sam koniec cypla ma zmienny kształt, zależny od poziomu morza, pory roku, pogody i wiatru. Zimą piaski są rozmywane, a sztormy powodują, że większa niż zwykle część plaży kryje się pod wodą.

Dawny teren wojskowy

Cypel Helski i okolice są pod względem wojskowym i strategicznym kluczowym punktem Półwyspu Helskiego.

Dlatego to właśnie ta część mierzei była jednym z najważniejszych elementów Rejonu Umocnionego Hel, który stworzono przed II wojną światową.

W czasie Obrony Helu Cypel Helski był ostrzeliwany, a po II wojnie światowej, w czasach PRL, nadal stanowił teren wojskowy.

Cypel był ogrodzony i zamknięty dla cywilów przez wiele dekad.

Ptaki

Cypel Helski jest też ciekawym miejscem do obserwacji ptaków. Znajduje się na trasie migracji wielu gatunków. Wiosną ptaki lecą tędy na południe, a jesienią na północ. Okolice Cypla Helskiego są dla nich miejscem odpoczynku i żerowania.

Foki

Odkąd na początku 21. wieku fok w Bałtyku zaczęło powoli przybywać, foki zaczęły też powracać na polskie wybrzeże, po blisko pół wieku nieobecności.

Widuje się je też czasami na Cyplu Helskim. Są to przede wszystkim najliczniejsze w Bałtyku szarytki (foki szare), choć odnotowano tu także obecność arktycznej nerpy (foki obrączkowanej) oraz najrzadszej w Morzu Bałtyckim (wbrew nazwie) foki pospolitej.

Przeczytaj więcej o fokach w Polsce, fokach w Bałtyku i fokarium w Helu

Sztormy

Ponieważ na Cyplu Helskim spotykają się wody otwartego Bałtyku oraz Zatoki Puckiej, a przy tym jest umiejscowiony w głębi Zatoki Gdańskiej, to jest też podobno niezwykłym miejscem do obserwacji sztormów.

Podobne miejsca w okolicy

Cypel Rewski

Innym ciekawym cyplem w tej części Bałtyku jest Cypel Rewski, położony w Rewie, po drugiej stronie Zatoki Puckiej.

Przeczytaj więcej o Cyplu Rewskim:

Mewia Rewa

Cypel Rewski to początek (lub koniec) długiej mielizny, która rozciąga się od Kuźnicy na Półwyspie Helskim, właśnie do Rewy. Mielizna jest fascynującym geograficznie i przyrodniczo miejscem. Funkcjonuje pod wieloma nazwami, m.in. jako: Ryf Mew, Mewia Rewa i Rybitwia Mielizna.

Przeczytaj więcej o niezwykłej mieliźnie w Zatoce Puckiej:

Helskie Wydmy

Na Cyplu Helskim znajdują się piękne wydmy. Jednak jeszcze więcej wydm znajduje się kilka kilometrów dalej na północ, po stronie otwartego Bałtyku. W tym miejscu stworzono rezerwat Helskie Wydmy.

Sprawdź, gdzie dokładnie leżą Helskie Wydmy: