Świat Wciąga » Europa » Polska » Pomorze » Zatoka Pucka » Cypel Rewski

Cypel Rewski

Cypel Rewski (Szpyrk, Szperk, Mierzeja Rewska) to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na polskim wybrzeżu. To prawie kilometrowej długości kosa, naturalny piaszczysty wał wcinający się w wody Zatoki Puckiej. 

Stanowi południowy kraniec Mewiej Rewy, mielizny ciągnącej się stąd (z istotnymi przerwami) aż do Kuźnicy na Półwyspie Helskim.

Dla mnie Cypel Rewski to jedno z najpiękniejszych i najciekawszych miejsc nad Zatoką Pucką i na całych Kaszubach. Jest niezwykłą ciekawostką geograficzną – a z drugiej strony – jest tu po prostu pięknie.

Gdzie leży Cypel Rewski?

Cypel Rewski znajduje się w Rewie, niewielkiej miejscowości nad Zatoką Pucką, położonej  mniej więcej 15 kilometrów na północ od Gdyni.

Przeczytaj więcej o Rewie oraz pozostałych atrakcjach w okolicy.

Czym jest Cypel Rewski?

Cypel Rewski to piaszczysty wał wcinający się w wody Zatoki Puckiej:

  • Geograficznie jest to kosa.
  • Czasami można spotkać nazwę “Mierzeja Rewska”. Ale czy Cypel Rewski jest mierzeją? Sprawa jest dyskusyjna, bo właściwie mierzeja powinna zamykać zatokę w o wiele większym stopniu. W każdym razie Cypel Rewski przypomina mierzeję – jest długim, wąskim pasem piasku, otoczonym z obu stron wodą.

Długość Cypla Rewskiego

Długość Cypla Rewskiego jest zmienna. Ogólnie można przyjąć, że ma niecały kilometr długości, choć wszystko zależy od stanu morza, przypływów i odpływów.

Szerokość cypla u jego nasady wynosi około 70 metrów. Im dalej w morze, tym cypel bardziej się zwęża, przeważnie ma od kilku do kilkunastu metrów szerokości.

Nazwy

Cypel Rewski jest znany pod wieloma nazwami. Są to wspomniane już:

  • Cypel Rewski,
  • Mierzeja Rewska

oraz nazwy kaszubskie:

  • Szpërk,
  • Szperk,
  • Szpyrk,
  • Réwsczi Ùsëp.

Spacer wzdłuż Cypla Rewskiego

Cypel Rewski to doskonałe miejsce spacerowe. Kiedy idzie się w stronę jego końca, ma się wrażenie, że wchodzi się w morze, albo idzie pomiędzy dwoma morzami. 

Spacer trwa około pół godziny w obie strony, choć można tu spędzić o wiele więcej czasu, idąc wolnym krokiem, przeskakując fale i wpatrując się w morze. Można też się oczywiście wykąpać.

Dwie części Zatoki Puckiej

Cypel Rewski (wraz z Mewią Rewą) dzieli Zatokę Pucką na dwie części: wewnętrzną i zewnętrzną. Zatoka Wewnętrzna jest spokojniejsza oraz cieplejsza, natomiast Zatoka Zewnętrzna bywa chłodniejsza, wzburzona i ma bardziej pełnomorski charakter.

Te różnice można obserwować na Cyplu Rewskim, bo obie części zatoki rozdziela tu zaledwie kilkanaście metrów piasku.

Jak powstał Cypel Rewski?

Wersja standardowa

W prawie wszystkich opracowaniach na temat Cypla Rewskiego, dostępnych w Internecie pojawia się informacja, że “Cypel Rewski powstał w wyniku działania prądów morskich”. Niektóre dodają, że prądy i fale naniosły w tym miejscu piasek, który z czasem uformował wał. Jeszcze inne idą o krok dalej i podają, że chodzi o te same prądy, które uformowały Półwysep Helski.

To raczej nieprawda

Według mojej najlepszej wiedzy, to wszystko nieprawda. Wydaje mi się, że ta informacja jest po prostu kopiowana i powielana z artykułu do artykułu.

Oczywiście ja też mogę się mylić, ale znalazłem kiedyś tablicę informacyjną w Pucku, na której opisano (i narysowano), w jaki sposób powstała Wewnętrzna Zatoka Pucka i Mewia Rewa.

Wersja z tablicy informacyjnej

Według tej tablicy, obszar współczesnej Wewnętrznej Zatoki Puckiej był kiedyś stałym lądem. Linia, która dzisiaj tworzy Mewią Rewę i Cypel Rewski była wtedy brzegiem morskim. Na zachodzie był ląd, na wschodzie morze.

W pewnym momencie w miejscu współczesnej Wewnętrznej Zatoki Puckiej powstało jezioro, które z czasem się powiększało. Pas lądu pomiędzy jeziorem, a morzem stopniowo się zwężał, aż w końcu jezioro połączyło się z morzem.

Cienki pas lądu znalazł się teraz tuż pod powierzchnią wody, na granicy między dawnym jeziorem a morzem. Z czasem woda go rozmyła i uformowała się z niego mielizna (Mewia Rewa).

Dopiero od tego momentu moglibyśmy przypisać dalsze formowanie mielizny i Cypla Rewskiego falom i prądom morskim. Bo rzeczywiście przynosiły (i nadal przynoszą) ze sobą piasek i osadzały go na istniejącym już wale. Ale sam wał powstał w inny sposób.

Taka wersja powstania Cypla Rewskiego, Mewiej Rewy i Wewnętrznej Zatoki Puckiej wydaje mi się spójna i prawdopodobna – aczkolwiek opieram się tylko na tej tablicy informacyjnej i kilku rysunkach.

Jeśli ktoś z Was wie o tej sprawie coś więcej, albo zna jakieś lepsze źródła – będę wdzięczny za maila.

Mewia Rewa

Przedłużeniem Cypla Rewskiego jest właśnie Mewia Rewa / Ryf Mew, mielizna ciągnąca się aż na Półwysep Helski. Właściwie w ostatnich latach na znacznej długości jest to nie tyle mielizna, co ciąg piaszczystych łach i wysepek.

 

Przeczytaj więcej o Mewiej Rewie / Rybitwiej Mieliźnie:

Cała Mewia Rewa ma 12 kilometrów długości i jest ważnym miejscem odpoczynku i żerowania ptaków. Przed 2 wojną światową była największą na polskim wybrzeżu ostoją fok. Potem przez kilkadziesiąt lat foki były praktycznie nieobecne, ale w ostatnich latach znowu widuje się je na Mewiej Rewie.

Przeczytaj więcej o fokach w Polsce, fokach w Bałtyku i fokarium w Helu:

Głębinka

Pomiędzy Cyplem Rewskim a wysepkami Mewiej Rewy znajduje się sztuczny przekop, nazywany Głębinką (albo Depką). 

Ma szerokość niecałego kilometra i dochodzi do głębokości około 5 metrów.

Powstał prawdopodobnie na początku XX wieku, aby pogłębić tor wodny do portu w Pucku.

Podejrzewam, że w tym miejscu istniała już wcześniej naturalna głębia, ale nie mam pewności. Jeśli coś o tym wiesz – będę wdzięczny za maila.

W każdym razie na Rewią Mewę, wbrew powtarzanym opiniom nie da się dojść pieszo – ani od strony Rewy, ani od strony Kuźnicy, gdzie istnieje inna głębia o nazwie Przejście Kuźnickie oraz pogłębiony tor wodny do portu w Kuźnicy.