Filipiny a II wojna światowa

Filmy o Filipinach

Cały film: Historia Filipin

Cześć!

Nazywam się Wojciech Piestrak.

Opowiadam o świecie na kanale Świat Wciąga.

Daj się zaprosić!

Inwazja Japonii

Inwazja Japonii na Filipiny

Od 1937 roku Cesarstwo Japonii prowadziło wojnę w celu stworzenia imperium dominującego nad Azją i Pacyfikiem.

7 grudnia 1941 – Japonia zaatakowała jednocześnie Pearl Harbour, Midway, Wake, Guam, Hongkong, Singapur, Malaje i Filipiny.

Filipiny były niemal całkowicie otoczone przez Japończyków. Na północy mieli już opanowany Tajwan, na zachodzie Indochiny i Wyspy Spartly, na wschodzie Mariany, Karoliny i Wyspy Marshalla. Japończycy rzucili do walki swoich najlepszych żołnierzy i mimo, że Filipin bronili także Amerykanie, to była to wyłącznie walka na zwłokę, aby opóźnić ewentualną ekspansję Japonii w stronę Nowej Gwinei i Australii.

Japończycy zajmowali kolejne wyspy. Padały Luzon, Mindanao, i stolica Filipin Manila. 

Amerykanie wycofali się na półwysep Bataan, a po rozpaczliwej obronie – do ostatniej twierdzy na Wyspie Corregidor. Ciężki ostrzał z lądu, morza i powietrza poprzedził ostateczny atak Japończyków.

Bataański marsz śmierci

Do niewoli trafiło tam ponad 80 000 jeńców, których następnie Japończycy zmusili do morderczego marszu do oddalonego o 160 km obozu O’Donnel. Szli pieszo przez dżunglę w palącym słońcu, głodni, ranni, bez jedzenia i picia. Chorowali na malarię i dyzenterię. Pili brudną wodę z kałuż. Ranni i słabi byli wyciągani z szeregu i natychmiast zabijani przez Japończyków. Dziewiątego dnia marszu, przy temperaturze 43 stopni Celsjusza, wtłoczono ich do ciasnych metalowych wagonów kolejowych, gdzie wielu z nich się udusiło.

W Bataańskim marszu śmierci zginęło ponad 27 tysięcy Filipińczyków i 2 tysiące Amerykanów.

Ten artykuł dotyczy historii Filipin w okresie drugiej wojny światowej. Reszta historii Filipin przedstawiona jest w artykule głównym:

Japońska okupacja Filipin

Japońska okupacja Filipin

Po 5 miesiącach walk skapitulował ostatni punkt oporu na Filipinach. Była to najcięższa klęska Amerykanów, jaką kiedykolwiek do tego czasu ponieśli poza swoim kontynentem.

Okupacja była ciężka, naznaczona terrorem, zniszczeniem gospodarki i poważnym obniżeniem standardów życia. Japończycy transportowali jeńców do Japonii na roboty przymusowe. Wtłaczali ich na tak zwane okręty śmierci – bez prowiantu, wody i wentylacji.

W 1943 roku władze japońskie utworzyły na Filipinach marionetkowy rząd i teoretycznie niepodległe państwo, w którym działały różne kolaboracyjne organizacje.

Jednak większość społeczeństwa stawiała opór, a w szczytowym okresie filipińska partyzantka liczyła ćwierć miliona osób.

Douglas MacArthur i plan odbicia Filipin

Douglas MacArthur

Amerykański generał Douglas MacArthur uciekając z Filipin w 1942 roku wypowiedział pamiętne zdanie: „Wyszedłem, ale wrócę” – i to właśnie te słowa przesądziły o losie milionów ludzi.

Kiedy Amerykanie uzyskali w końcu przewagę na Pacyfiku i szykowali się do ostatecznego uderzenia na Wyspy Japońskie, dwaj główni dowódcy – MacArthur i Nimitz – nie mogli zgodzić się co do dalszej strategii. Nimitz forsował prosty plan ataku na Tajwan i Japonię – ale MacArthur, pomny zapowiedzi, którą złożył 2 lata wcześniej, przeforsował plan odbicia Filipin – choć do dziś nie jest jasne, czy było to w ogóle potrzebne.

Bitwa lotniskowców na Morzu Filipińskim

Bitwa na Morzu Filipińskim

Najpierw doszło do największej bitwy lotniskowców w historii – bitwy na Morzu Filipińskim.

Amerykanie wysłali armadę złożoną z 15 lotniskowców, 520 innych okrętów i 128 tys. ludzi, aby odbić strategiczną wyspę Saipan, z której można było bombardować zarówno Japonię, jak i Filipiny.

Japończycy rzucili do walki 90% wszystkich swoich okrętów, w tym 9 lotniskowców, 18 pancerników, krążowników i 28 niszczycieli. W głównej bitwie uczestniczyło ponad 200 okrętów i 1700 samolotów.

Bitwa skończyła się wielkim zwycięstwem Amerykanów, a wkrótce potem nastąpiła inwazja na Filipiny.

Amerykańska inwazja na Filipiny 1944

Amerykańska inwazja na Filipiny

Archipelagu broniło 150 tysięcy doborowych żołnierzy japońskich, dlatego pierwszym celem było rozerwanie tych sił na dwie części. MacArthur przeprowadził desant w środkowej części Filipin – na wyspę Leyte, ale Japończycy rzucili ogromne siły do rozgromienia floty inwazyjnej.

Bitwa morska o Leyte

W październiku 1944 roku doszło do bitwy o Leyte, kolejnej największej bitwy morskiej w historii – tym razem pod kątem tonażu i obszaru działań. Prawie 300 okrętów, 20 lotniskowców, 2000 samolotów i 200 tysięcy ludzi starło się w czterodniowej bitwie, która stała się momentem zwrotnym wojny na Pacyfiku i oznaczała zniszczenie japońskiej marynarki wojennej.

Kolejny desant przeprowadzono na wyspie Luzon, największej wyspie Filipin. Amerykanie odbili wyspę Corregidor i półwysep Baatan, w których ponieśli tak wielką klęskę 2 lata wcześniej. Następnie z kilku kierunków zaatakowali stolicę kraju Manilę.

Masakra w Manili

Masakra w Manili

I tu doszło do wprost niewyobrażalnej rzezi. Japończycy dokonywali masowych zbrodni – na ulicach, w szkołach, szpitalach i klasztorach. Masakrowali bezbronnych cywilów przy użyciu broni maszynowej.

Z drugiej strony – ostrzał amerykański powodował niemal tak samo wiele ofiar wśród Filipińczyków.

W ciągu miesiąca masakra w Manili pochłonęła więcej ofiar niż niemieckie naloty na Londyn, naloty dywanowe na Tokio i każda z bomb atomowych zrzuconych na Hiroszimę i Nagasaki. Zginęło 100 tysięcy Filipińczyków, Manila legła w gruzach i obok Warszawy była najbardziej zdewastowaną stolicą w czasie II wojny światowej.

Amerykanie przeprowadzili desanty na kolejnych wyspach i w końcu zajęli cały archipelag. Koszt był jednak ogromny – w ostatnich miesiącach wojny na Filipinach zginęło ponad milion bezbronnych cywilów.