Historia Nowej Zelandii

Historia Nowej Zelandii obejmuje kilka ciekawych okresów. Przed odkryciem była krainą ptaków. Potem odkryli ją polinezyjscy żeglarze, przodkowie Maorysów. 500 lat później została odkryta przez Europejczyków, a potem nastąpiła brytyjska kolonizacja Nowej Zelandii.

Nowa Zelandia przed odkryciem

Mikrokontynent Zelandia oddziela się od Gondwany

Gondwana i Zelandia

Przed milionami lat fragment skorupy ziemskiej oddzielił się od Gondwany, wielkiego, pradawnego kontynentu i odtąd pogrążył się w izolacji. Dziś jego pozostałości tworzą mikrokontynent Zelandia

Przeczytaj więcej o Zelandii, “ósmym kontynencie” oraz o zlodowaceniach w Nowej Zelandii.

Nieodkryta przez ludzi

Nowa Zelandia – niezamieszkany ląd

Nowa Zelandia była jednym z ostatnich lądów na Ziemi, w których nigdy wcześniej nie pojawił się człowiek.

Nowa Zelandia, położona tysiące kilometrów od innych lądów, pozostawała nieznana i niedostępna.

Gdy w Europie i Azji kolejni cesarze i królowie wchodzili ze sobą w sojusze, konflikty i spory, a przedstawiciele różnych religii toczyli ze sobą nieustanne wojny, o Nowej Zelandii nie wiedział nikt i tylko fale oceanu, szum wodospadów i sporadyczne erupcje wulkaniczne mogły zagłuszyć śpiew ptaków zamieszkujących wyspy, od przecudownych wybrzeży po wysokie partie ośnieżonych gór.

Kraina ptaków

Nowa Zelandia. Ptasi raj

Nowa Zelandia była krainą ptaków.

Pozbawiona wszelkich ssaków lądowych, z wyjątkiem nietoperzy, była ptasim rajem, po którym kroczyły gigantyczne, kolorowe ptaki nieloty, np. moa olbrzymie, na które polowały wielkie orły Haasta.

Moa. Olbrzymie ptaki z Nowej Zelandii

Maorysi

Polinezyjskie odkrycie Nowej Zelandii

Pierwszymi ludźmi, którzy odkryli Nową Zelandię byli polinezyjscy przodkowie Maorysów. Przybyli do Nowej Zelandii około 1250 roku. Przypłynęli z okolic dzisiejszego Tahiti na długich dwukadłubowych łodziach.

Przeczytaj więcej o Maorysach, pierwszych mieszkańcach Nowej Zelandii.

Maorysi a moa

Klimat Nowej Zelandii był znacznie chłodniejszy niż na tropikalnych wyspach Polinezji. Nie zachęcał do osiedlenia się tu na stałe. Rośliny, które Polinezyjczycy przywieźli z tropików nie chciały rosnąć na wyspach, więc nie było perspektyw na pożywne jedzenie.

Ale gdy tylko Polinezyjczycy zagłębili się w busz, odkryli z zachwytem, że wygrali los na loterii. Po wyspie chodziły ogromne nielotne ptaki moa, żywe góry mięsa, i coś w rodzaju darmowej uczty w nieograniczonych ilościach.

Wypalanie lasów

Gdy pierwsi ludzie przybyli do brzegów Nowej Zelandii, lasy pokrywały prawie cały kraj – ponad 80% całkowitej powierzchni.

Maorysi palili lasy, żeby wypłoszyć zwierzynę, oraz uzyskać przestrzeń pod uprawę roślin. Szacuje się, że Maorysi spalili prawie połowę lasów na Wyspie Południowej przez pierwsze 500 lat swojej obecności.

Europejskie odkrycie Nowej Zelandii


Kto odkrył Nową Zelandię?

Nowa Zelandia była odkrywana kilka razy – najpierw przez polinezyjskich przodków Maorysów, a potem przez Europejczyków. Zapraszam na film oraz artykuł o kilku odkryciach Nowej Zelandii:

Abel Tasman

Abel Tasman

Pierwszym Europejczykiem, który odkrył Nową Zelandię był holenderski kapitan Abel Tasman, który przypłynął tu w 1642 roku.

Ale w wyniku krwawego starcia z Maorysami w zatoce Golden Bay, Holendrzy nie zeszli nawet na ląd i odpłynęli na północ, nanosząc na mapę tylko fragment zachodniego wybrzeża Nowej Zelandii.

James Cook

James Cook w Nowej Zelandii

Kolejni Europejczycy dotarli do Nowej Zelandii dopiero 127 lat po Tasmanie. Dokonała tego w 1769 roku załoga brytyjskiego statku statek Endeavour, dowodzonego przez kapitana Jamesa Cooka.

W tych czasach w Nowej Zelandii mieszkało około 100 000 Maorysów. Ogromną rolę podczas tej wyprawy odegrał Tupaia, tahitański towarzysz Cooka.

Tupaia a Maorysi

Wczesne osadnictwo europejskie

Z biegiem lat coraz więcej europejskich odkrywców, wielorybników i łowców fok odwiedzało Nową Zelandię, a kontakty z Maorysami stawały się coraz szersze.