Świat Wciąga » Europa » Polska » Pomorze » Półwysep Helski » Hel » Latarnia Morska Hel

Latarnia Morska Hel

Latarnia morska Hel to jedna z dwóch czynnych obecnie latarni morskich na półwyspie Helskim.

Zwiedzanie

Latarnia jest dostępna dla zwiedzających. Na górę prowadzi 197 schodów.

Gdzie to jest?

Latarnia morska Hel niemal na samym końcu Półwyspu Helskiego:

  • Znajduje się w lesie, 850 metrów od końca Cypla Helskiego.
  • Położona jest mniej więcej w połowie szerokości kończącego się już tutaj półwyspu.
  • Zarówno do morza po zachodniej, jak i po wschodniej stronie cypla, jest stąd około 500 metrów.

Do latarni można dojść pieszo z Helu. Od ostatnich zabudowań miasta jest tu zaledwie 350 metrów, a od Fokarium w Helu – 1,5 kilometra.

Widoki

Z galerii na szczycie latarni morskiej Hel rozpościerają się piękne widoki:

  • gęsty las, który otacza latarnię,
  • port i miasto Hel,
  • fragment półwyspu,
  • morze niemal ze wszystkich stron (w pewnej odległości).

Przy dobrej pogodzie można też dostrzec Trójmiasto, położone po drugiej stronie Zatoki. Do Gdyni jest stąd w linii prostej 18,5 km, a do Gdańska 23,5 km.

Ciekawostki

  • Latarnia ma 41,5 metra wysokości.
  • Jest wykonana z czerwonej cegły.
  • Ma przekrój ośmioboku.
  • Poprzednia latarnia stała tuż obok. Została zniszczona w 1939 roku i miała przekrój okrągły.
  • Zasięg światła latarni to 31,5 km (17 mil morskich).
  • Jest bardzo ważna dla żeglugi w Zatoce Gdańskiej. Wszystkie statki płynące z Gdańska lub Gdyni przepływają w pobliżu Helu.

Historia

Dawne latarnie morskie

Ponieważ Cypel Helski stanowi najbardziej wysuniętą w morze część lądu w tej części Bałtyku, od wielu wieków był ważnym punktem nawigacyjnym (ale także przeszkodą).

Prawdopodobnie już w 13. wieku mogło tu powstać coś w rodzaju latarni morskiej. Wiąże się to z istnieniem Starego Helu oraz jego portu.

Możliwe też, że ogień rozpalano na plaży lub na wieży kościoła.

Przeczytaj więcej o legendarnym zatopionym Starym Helu.

1638

Pierwsze pisemne wzmianki o istnieniu latarni / blizy w pobliżu Cypla Helskiego pochodzą z 1638 roku.

1647 Bliza

W 1647 roku zbudowano wysoki, drewniany żuraw (blizę), na którym zawieszano żelazny kocioł na węgiel. Jego blask wskazywał drogę statkom. Konstrukcja przetrwała 20 lat, aż w końcu spłonęła

1667 Bliza

Nową blizę wybudowano w 1667 roku. Tym razem był to drewniany maszt o 20 metrach wysokości, na który wciągano specjalny kosz z rozżarzonym węglem (lub smołą).

Ponieważ Hel należał wtedy do Gdańska, koszty funkcjonowania blizy pokrywały podatki nakładane na statki w porcie w Gdańsku.

Bliza kilka razy była niszczona przez pożary i sztormy, ale za każdym razem ją odbudowywano.

1827 Latarnia morska Hel

W latach 1806-1827 (w czasach pruskich) wybudowano pierwszą nowoczesną, murowaną latarnię morską Hel.

Miała 42 metry wysokości i okrągły przekrój. Na szczycie było zamontowanych 6 lamp na olej rzepakowy. Wykorzystano także obrotowy mechanizm, który sterował wiązką światła.

Strzały z armaty

Alternatywną formą sygnalizacji, którą stosowano w przypadku słabej widoczności, były strzały z armaty. Huk wystrzałów było słychać ze statków przepływających w pobliżu.

W 1910 roku doszło do wypadku – w wyniku eksplozji prochu zginął latarnik.

Lampa naftowa

1926 roku lampy na olej rzepakowy zostały zastąpione przez lampę naftową oraz soczewki.

Światło elektryczne

1938 roku zainstalowano na latarni morskiej Hel światło elektryczne o mocy 3000 W.

1939 Wysadzenie latarni morskiej Hel

Podczas Obrony Helu w 1939 roku, Latarnia Morska Hel stanowiła świetny punkt namiarowy dla niemieckiej artylerii, która ostrzeliwała półwysep. Dlatego 16 września polscy żołnierze wysadzili latarni. 

Podobny los spotkał także Latarnię Morską Jastarnia.

Przeczytaj więcej o Obronie Helu w 1939 roku

1942 Nowa latarnia morska Hel

1942 roku Niemcy odbudowali latarnię, kilkanaście metrów od miejsca położenia poprzedniej.

PRL

Przez cały okres PRL Latarnia Morska Hel była niedostępna dla turystów. Udostępniono ją do zwiedzania w 1994 roku.