Najmniejsze państwa świata

Które kraje są najmniejsze? Jak mały jest Watykan? Czy Monako jest mniejsze od San Marino? Jak duże są Malediwy, Tuvalu, Liechtenstein i Malta? Oto 10 najmniejszych państw świata.

Najmniejsze państwa

Kliknij w interesujący Cię kraj, by zobaczyć odpowiedni fragment filmu o 10 najmniejszych krajach:

  1. Watykan
  2. Monako
  3. Nauru
  4. Tuvalu
  5. San Marino
  6. Liechtenstein
  7. Wyspy Marshalla
  8. Saint Kitts i Nevis
  9. Malediwy
  10. Malta

Lista najmniejszych państw świata

Miejsce Państwo Powierzchnia Część świata Ile razy mniejsze od Polski?
1 Watykan 0,49 km² Europa 638120
2 Monako 2,02 km² Europa 154792
3 Nauru 21 km² Oceania 14889
4 Tuvalu 26 km² Oceania 12026
5 San Marino 61 km² Europa 5126
6 Liechtenstein 160 km² Europa 1954
7 Wyspy Marshalla 181 km² Oceania 1728
8 Saint Kitts i Nevis 261 km² Karaiby 1198
9 Malediwy 300 km² Azja / Ocean Indyjski 1042
10 Malta 316 km² Europa 989
11 Grenada 344 km² Karaiby 909
12 Saint Vincent i Grenadyny 389 km² Karaiby 804
13 Barbados 430 km² Karaiby 727
14 Antigua i Barbuda 442 km² Karaiby 707
15 Seszele 452 km² Afryka / Ocean Indyjski 692
16 Palau 459 km² Oceania 681
17 Andora 468 km² Europa 668
18 Sain Lucia 616 km² Karaiby 508
19 Federacja Mikronezji 702 km² Oceania 445
20 Singapur 728 km² Azja 430
21 Tonga 747 km² Oceania 419
22 Dominika 751 km² Karaiby 416
23 Bahrajn 778 km² Azja 402
24 Kiribati 811 km² Oceania 386
25 Wyspy Świętego Tomasza i Książęca 964 km² Afryka / Atlantyk 324
26 Komory 1862 km² Afryka / Ocean Indyjski 168
27 Mauritius 2040 km² Afryka / Ocean Indyjski 153
28 Luksemburg 2586 km² Europa 121
29 Samoa 2842 km² Oceania 110
30 Wyspy Zielonego Przylądka 4033 km² Afryka / Atlantyk 78

1. Watykan

Watykan to najmniejsze państwo świata. Stanowi maleńką enklawą na terenie Rzymu, włoskiej stolicy.

Watykan ma w przybliżeniu wymiary kilometr na kilometr.

Dokładnie: 1050 metrów długości i 850 metrów szerokości, mierząc w najbardziej odległych punktach.

Jest w miarę okrągły, gdzieniegdzie trochę kanciasty, a jego powierzchnia wynosi 0,49 km2. Dawniej podawano, że ma powierzchnię 0,44 km2, ale najnowsza wersja pomiarów wskazuje raczej na 0,49 km2.

Co ciekawe:

  • Watykan jest ponad 638 tysięcy razy mniejszy od Polski
  • Watykan jest prawie 35 milionów razy mniejszy od Rosji,  największego państwa świata,
  • Watykan jest 4 razy większy niż Monako, drugie najmniejsze państwo świata.
  • Stare Miasto w Krakowie jest aż 11 razy większe od Watykanu.

Długość granicy – czyli obwód Watykanu, to nieco ponad 3 kilometry. Wolnym krokiem, można więc przespacerować się dookoła całego państwa rzymskimi chodnikami, w nieco ponad pół godziny.

Można też przeciąć całe państwo w poprzek – z północy na południe spacerem w jakieś 13 minut.

Granicę Watykanu można przekraczać w 5 miejscach, w tym przez 3 bramy – i nigdzie nie napotkamy kontroli paszportowej.

Granica przebiega też przez Plac Św. Piotra, który zajmuje ponad 10% powierzchni całego państwa. Plac jest położony w większości w Watykanie, choć płynnie przechodzi w Plac Piusa XII, już po włoskiej stronie granicy.

Watykan jest także najmniejszym państwem pod względem liczby ludności.

Populacja Watykanu to około 800 osób.

2. Monako

Monako to najmniejsze państwo w Europie i drugi najmniejszy kraj świata.

Monako ma nieco ponad 2 km2 powierzchni i jest 4 razy większe od Watykanu.

Monako ma kształt wydłużony i rozciągnięty wzdłuż wybrzeża na długości 4 km. Jest za to wąskie – miejscami zaledwie na 300 metrów. Z północy na południe samochodem przejedziemy w 13 minut.

Monako jest położone nad Morzem Śródziemnym, na Lazurowym Wybrzeżu.

Graniczy jedynie z Francją, chociaż do Włoch jest stąd blisko – zaledwie 16 kilometrów.

Monako jest położone na skalistym wybrzeżu u podnóża Alp Nadmorskich, a granica z Francją jest położona na wzgórzach, znacznie powyżej poziomu morza.

Co ciekawe, Monako było kiedyś jeszcze mniejsze niż dziś. I różnica nie wynika tu wcale z jakichś aneksji czy modyfikacji granicy z Francją. Chodzi raczej o poszerzanie lądu, i wydzieranie go morzu.

Na przykład cała dzielnica Fontvieille w południowej części księstwa została zbudowana właśnie na takich terenach.

W tej chwili trwają pracę nad Le Portier, nową dzielnicą wydartą morzu w pobliżu kasyna.

Całe terytorium Monako stanowi jeden zwarty obszar miejski – i to nie byle jaki, bo na dwóch kilometrach kwadratowych żyje prawie 40 tysięcy osób – a znacznie więcej przyjeżdża tu codziennie do pracy, w celach turystycznych lub żeby przegrać milion w kasynie.

Daje to gęstość zaludnienia wynoszącą prawie 20 tysięcy osób na kilometr kwadratowy – czyli 3 razy więcej niż w Hongkongu czy Singapurze. Monako jest najgęściej zaludnionym niepodległym państwem świata, choć na przykład Makau, specjalny region administracyjny Chin, może poszczycić się jedenastokrotnie większą gęstością zaludnienia.

Gdyby Warszawa miała taką samą gęstość zaludnienia jak Monako, to żyłoby w niej 10 milionów ludzi.

3. Nauru

Nauru jest trzecim najmniejszym państwem świata. To także najmniejszy kraj wyspiarski.

Nauru położone jest na Pacyfiku, w regionie Mikronezji, 3 tysiące kilometrów na północny-wschód od Australii i 53 kilometry na południe od równika.

Nauru ma 21 km2 powierzchni, czyli mniej więcej tyle, co na przykład Hajnówka, 271. miasto pod względem powierzchni w Polsce.

  • Jest prawie 15 tysięcy razy mniejsze od Polski,
  • ale ponad 40 razy większe od Watykanu.

Całe Nauru to jedna, mała koralowa wysepka o wymiarach 4 na 6 kilometrów, otoczona rafą i ozdobiona palmami. Na Nauru nie ma żadnych większych miast. Są tylko niewielkie wioski rozrzucone wokół wybrzeża.

Droga dookoła wyspy ma 17 kilometrów długości i można przejechać ją w całości w niecałe pół godziny – przy okazji oglądając niemal całe państwo.

Nauru jest republiką – najmniejszą republiką świata.

4. Tuvalu

Tuvalu leży na Pacyfiku, w Polinezji, w połowie drogi między Sydney a Hawajami. Do Australii i Nowej Zelandii jest stąd ponad 3000 km, a z kolei na Fidżi około 1000 km.

Tuvalu ma powierzchnię 26 km2, a więc na liście największych miast Polski zajęłoby 218. miejsce.

Ale w przeciwieństwie do Nauru, nie jest to jedna wyspa. Tuvalu składa się z aż 117 wysp. Są to:

  • trzy wyspy koralowe
  • oraz sześć atoli złożonych z wielu maleńkich wysp

Archipelag tworzący Tuvalu ciągnie się na odcinku 600 km. Maleńkie wysepki są rozdzielone ogromną przestrzenią oceanu.

Zamieszkałe są wszystkie 3 wyspy koralowe wchodzące w skład Tuvalu oraz 5 z 6 atoli.

W całym kraju istnieją tylko 22 kilometry utwardzonych dróg.

W sumie w Tuvalu mieszka 11 tysięcy osób – minimalnie mniej niż w Nauru, co daje Tuvalu drugie po Watykanie miejsce na liście państw z najmniejszą liczbą mieszkańców.

Największym atolem całego kraju jest Vaitapu. Ale najwięcej osób mieszka na atolu Funafuti, na którym położona jest też stolica całego państwa – Vaiaku (638 mieszkańców). Na tym ostatnim atolu mieszkają dwie trzecie populacji kraju.

Atol Funafuti jest nieco większy od Watykanu i składa się z 30 wysp oraz wewnętrznej laguny o średnicy około 15 kilometrów. Pierścień stałego lądu jest długi, ale bardzo wąski. Ma ledwie od 20 do 400 metrów szerokości. Najdłuższa trasa, jaką można pokonać tam samochodem wynosi 11 kilometrów.

5. San Marino

San Marino to 5. najmniejsze państwo świata i 3. najmniejszy kraj w Europie.

San Marino stanowi enklawę na terytorium Włoch.

Pod pewnymi względami San Marino jest podobne do Watykanu, który też jest enklawą otoczoną przez Włochy. Ale od Watykanu jest mniej więcej 30 razy większe, a oba państwa dzieli w linii prostej 220 kilometrów.

San Marino ma 61 km2, powierzchni, trochę mniej niż na przykład Bukowno w powiecie olkuskim.

Gdybyście chcieli przejechać San Marino z północy na południe po najdłuższej przekątnej,

to 18 kilometrów pokonacie w niecałe pół godziny.

W San Marino mieszkają 33 tysiące osób.

6. Liechtenstein

Liechtenstein jest położony jest w Alpach Retyckich, między Szwajcarią a Austrią, na wschodnim brzegu Renu.

Zajmuje powierzchnię 160 km2, czyli 2,5 raza więcej niż San Marino. Ze wschodu na zachód jest tylko 12 kilometrów, a z północy na południe 25 kilometrów.

W Liechtensteinie mieszka 38 tysięcy osób, w porównaniu np. do 34 tysięcy mieszkańców San Marino.

Połowę kraju zajmują góry – i to bardzo wysokie góry, wyższe niż polskie Tatry, dochodzące do prawie 2600 metrów npm. 

Liechtenstein to w 40% lasy. Pola uprawne zajmują jedną trzecią państwa.

Liechtenstein nie ma dostępu do morza, a co ciekawe, takiego dostępu nie ma też żaden z jego sąsiadów. Liechtenstein jest więc jednym z zaledwie dwóch na świecie (oprócz Uzbekistanu) krajów podwójnie śródlądowych.

 

7. Wyspy Marshalla

Wyspy Marshalla położone są pośrodku Pacyfiku, w regionie Mikronezji, mniej więcej w połowie drogi z Nowej Gwinei na Hawaje.

Zajmują powierzchnię 181 km2, czyli:

  • są nieco większe od Liechtensteinu,
  • są prawie 2000 razy mniejsze od Polski,
  • są mniejsze niż na przykład Tatrzański Park Narodowy,
  • są 7-8 razy większe niż Nauru i Tuvalu – inne niewielkie państwa Oceanii.

Rozciągają się na gigantycznym obszarze prawie 2 milionów kilometrów kwadratowych. To prawie połowa powierzchni całej Unii Europejskiej.

Składają się w sumie z ponad 1200 wysp i wysepek, tworzących dwa główne łańcuchy: Ratak i Ralik, rozciągnięte na dystansie tysiąca trzystu kilometrów.

Istnieje tu:

  • 29 atoli, z których 24 są zamieszkane,
  • oraz 5 innych, pojedynczych, izolowanych wysp.

Wyspy Marshalla są płaskie, porośnięte palmami kokosowymi i tropikalną roślinnością. Średnia wysokość to zaledwie 2 metry nad poziomem morza.

Na Wyspach Marshalla mieszka 58 tysięcy osób – mniej więcej tyle, co w Białej Podlaskiej.

Dwie trzecie ludności kraju zamieszkuje dwie największe wyspy:

  • Majuro na atolu o tej samej nazwie
  • oraz Ebeye w atolu Kwajalein.

Majuro jest też stolicą całego państwa, natomiast Kwajalein jest największym atolem na świecie.

 

8. Saint Kitts i Nevis

Saint Kitts i Nevis to najmniejsze państwo Ameryki i całej półkuli zachodniej.

Jest położone na Karaibach, a dokładnie w archipelagu Małych Antyli, 300 kilometrów na wschód od Portoryko.

Jego powierzchnia wynosi 261 km2, czyli o połowę więcej niż powierzchnia Wysp Marshalla. Jest to mniej więcej tyle co połowa obszaru Warszawy.

Kilka sąsiednich państw, takich jak Grenada, Saint Vincent i Grenadyny, Barbados czy Antigua i Barbuda jest porównywalnej wielkości – są tylko minimalnie większe.

Państwo składa się z dwóch głównych wysp:

  • Saint Christopher (albo inaczej Saint Kitts)
  • oraz Wyspy Nevis.

Saint Christopher zajmuje mniej więcej dwie trzecie powierzchni państwa, a Nevis prawie jedną trzecią. Jest też kilka innych niewielkich przybrzeżnych wysepek. Dwie główne wyspy rozdziela cieśnina Narrows, szeroka na 3 kilometry.

Wyspa Saint Christopher ma 30 kilometrów długości i przeważnie około 9 kilometrów szerokości. Na południowym wschodzie wyraźnie się zwęża, tworząc długi, wystający półwysep, pośrodku którego znajduje się jezioro, Wielki Staw Solny.

Wyspy te są tak naprawdę wystającymi częściami podwodnych wulkanów. Pośrodku obu głównych wysp znajdują się dostojne stożki wulkaniczne. Najwyższy szczyt ma ponad tysiąc sto metrów wysokości.

Wyspy ogólnie są dość górzyste, i tylko w pasie przybrzeżnym można znaleźć fragmenty płaskiego lądu. To właśnie tam położona jest większość ludzkich osad. Wybrzeża są skaliste, a wokół nich ciągną się rafy.

 

9. Malediwy

Malediwy są położone są na Oceanie Indyjskim, mniej więcej 500 kilometrów na południowy zachód od najbardziej na południe wysuniętego kawałka Indii oraz 700 kilometrów od Sri Lanki. Pomiędzy tymi trzema państwami rozpościerają się wody Morza Lakkadiwskiego.

Malediwy mają powierzchnię 300 km2, czyli:

  • są trochę większe niż Saint Kitts i Nevis,
  • to najmniejsze państwo w Azji,
  • są ponad 2,5 raza mniejsze od następnych najmniejszych państw Azji, to znaczy od Singapuru oraz Bahrajnu,
  • są ponad 1000 razy mniejsze od Polski (ale ich wyłączna strefa ekonomiczna jest prawie 3 razy większa).

Malediwy składają się z ponad 1300 niewielkich wysp, które są zgrupowane w 26 atoli. Około 200 wysepek jest zamieszkanych.

Cały archipelag rozciąga się na długości 870 kilometrów i ma zwykle mniej niż 100 kilometrów szerokości.

Największe atole mają nawet do 50 kilometrów długości, ale tak, jak na przykład w przypadku Tuvalu, są podzielone na wiele małych wysp.

Największe z tych wysp dochodzą do ośmiu kilometrów długości.

Największą jest wyspa Gan na atolu Laamu.

10. Malta

Malta to 10. najmniejsze państwo świata  i 5. najmniejszy kraj w Europie.

Jest położona na Morzu Śródziemnym,  81 kilometrów na południe od Sycylii.

Malta jest najdalej na południe wysuniętym państwem Europy (nie licząc najbardziej na południe wysuniętych wysp Grecji i Włoch).

Do wybrzeży Tunezji jest stąd tylko 286 kilometrów. Wiele miast w północnej Afryce, na przykład stolica Tunezji (Tunis) czy stolica Algierii (Algier) są położone nawet bardziej na północ niż Malta. Zresztą przez wieki Malta była uznawana raczej za wyspę Afryki Północnej, niż południowej Europy.

Powierzchnia Malty wynosi 316 km2, tzn jest

  • 644 razy większa od najmniejszego państwa świata – Watykanu,
  • trochę większa niż Malediwy
  • prawie 1000 razy mniejsza od Polski,
  • dwa razy większa od Liechtensteinu
  • i o połowę mniejsza od Andory.

Państwo składa się z dwóch głównych wysp:

  • Wyspy Malta,
  • Wyspy Gozo.

Wyspa Malta zajmuje ponad trzy czwarte całkowitej powierzchni archipelagu i zamieszkuje ją prawie 90% ludności państwa. Ma mniej więcej 28 kilometrów długości i 10 kilometrów szerokości. Na południu jej wybrzeże stanowią wysokie klify.

To właśnie na tej wyspie leży Valetta stolica Malty, najmniejsza spośród wszystkich stolic państw członkowskich Unii Europejskiej.

Wyspa Gozo jest ponad trzy razy mniejsza od Malty i ma powierzchnię nieco większą niż San Marino.

Trzecią największą wyspą, położoną pomiędzy Maltą a Gozo jest wyspa Comino. Poza tym jest jeszcze kilka mikro-wysepek i skał.