Nauru

Cześć!

Nazywam się Wojciech Piestrak.

Opowiadam o świecie na kanale Świat Wciąga.

Daj się zaprosić!

Nauru jest trzecim najmniejszym państwem świata. To także najmniejsza republika świata i najmniejszy kraj wyspiarski. To kraj, który można objechać samochodem w 20 minut. Nauru było kiedyś najbogatszym państwem świata (w przeliczeniu na jednego mieszkańca), a potem stało się pralnią brudnych pieniędzy.

Gdzie leży Nauru?

Gdzie leży Nauru?

Nauru jest małą, owalną wyspą, położoną w Mikronezji, zachodniej części Pacyfiku.

Nauru leży:

  • 42 km na południe od równika (czyli jest tam bardzo ciepło)
  • i niedaleko linii zmiany daty – więc jest jednym z pierwszych krajów, który wita nowy rok i każdy nowy dzień.

Najbliższym sąsiadem Nauru jest Kiribati, oddalone o ponad 300 kilometrów. Ale do każdego większego kraju jest już naprawdę daleko:

  • do Papui Nowej Gwinei – 2000 km,
  • do Australii – 3000 km.

Żeby to lepiej zobrazować, to wyobraźcie sobie, że mieszkacie w małej polskiej wiosce, dookoła wioski jest ocean – a najbliższy większy ląd jest mniej więcej w Maroku.

Historia Nauru

Historia Nauru

Zobacz osobny artykuł o historii Nauru:

Powierzchnia Nauru

Jak małe jest Nauru?

Nauru ma 21 km2 powierzchni, czyli mniej więcej tyle, co na przykład Hajnówka, 271. miasto pod względem powierzchni w Polsce.

  • Jest prawie 15 tysięcy razy mniejsze od Polski,
  • ale ponad 40 razy większe od Watykanu.

Nauru to najmniejsza republika świata i jednocześnie 3. najmniejsze państwo świata, po Watykanie i Monako.

Nauru jest też dość wyjątkowe w porównaniu do innych krajów Pacyfiku, które zazwyczaj składają się z całych archipelagów. Tymczasem całe Nauru to jedna, mała koralowa wysepka o wymiarach 4 na 6 kilometrów, otoczona rafą i ozdobiona palmami. Na Nauru nie ma żadnych większych miast. Są tylko niewielkie wioski rozrzucone wokół wybrzeża.

Droga dookoła wyspy ma 17 kilometrów długości i można przejechać ją w całości w niecałe pół godziny – przy okazji oglądając niemal całe państwo.

Geografia

Geografia Nauru

Wyspa jest dawnym kraterem wulkanicznym, który pozostawał przez lata poniżej poziomu morza, ale na którym z czasem powstała rafa koralowa, która wypiętrzyła wyspę.

Środek kraju zajmuje płaskowyż.

Linia brzegowa dookoła wyspy liczy 19 kilometrów, czyli właściwie można ją obejść pieszo w 4 godziny, a samochodem w 20 minut. Jest też autobus, który co godzinę objeżdża całą wyspę.

Na wyspie nie ma rzek, jest jedno małe jezioro zasilane przez wodę deszczową i jest też 1 jezioro podziemne, z którego woda służy podobno do spłukiwania toalet w budynkach rządowych.

Problemem jest brak wody pitnej. Jedyny zakład odsalający wodę morską pracuje nieregularnie, dlatego w porze deszczowej mieszkańcy są zdani na deszczówkę, a w porze suchej woda dostarczana jest statkami z Australii, odległej od Nauru o 3000 km.

Stolica

Nie ma tam w ogóle miast – jest za to kilkanaście osad, w tym 10 wiosek posiadających więcej niż 100 mieszkańców. I dlatego też nie ma oficjalnej stolicy. Natomiast nieoficjalną stolicą jest Yaren, bo tam znajduje się większość urzędów państwowych. Mieszka w nim 630 osób.

Klimat

W Nauru nigdy nie odnotowano ujemnej temperatury. W dzień jest zazwyczaj około 30 stopni, a w nocy 25.

Niegdyś najbogatszy kraj świata

Nauru – najbogatszy kraj świata

Kiedyś, jeszcze w latach siedemdziesiątych było to (w przeliczeniu na jednego mieszkańca) najbogatsze państwo świata. Obecnie jest jednym z biedniejszych.

Ten wzlot i upadek wiąże się bezpośrednio z bardzo cennymi złożami fosforytów, które znajdowały się wtedy na wyspie.

Ich wydobycie dało Nauru bogactwo tak wielkie, że przez dekady wyspiarze mogli się pławić w importowanym luksusie. Ale z czasem złoża się wyczerpały.

A nadmierna eksploatacja doprowadziła do wielkiej katastrofy ekologicznej, przeobrażając 4/5 wyspy w coś w rodzaju pustynnego krajobrazu księżycowego.

Pozbawieni źródła dochodu wyspiarze pozostali z niczym, szybko wracając do niższego poziomu życia łowienia ryb i tradycyjnych zajęć.

Ludność Nauru

Ludność Nauru

W Nauru mieszka niecałe 10 tysięcy osób, czyli mniej więcej tyle co w Puszczykowie albo w Makowie Mazowieckim.

Pod względem liczby mieszkańców jest to po Watykanie drugie najmniejsze państwo na świecie.

Gęstość zaludnienia jest za co prawda 4 razy wyższa niż w Polsce – ale tak naprawdę oscyluje na poziomie małego, kilkutysięcznego polskiego miasteczka.

60% ludności Nauru to rdzenni mieszkańcy – Nauruańczycy, 1/4 to ludzie z Mikronezji, a reszta to imigranci z Chin, Filipin i ludzie pochodzenia europejskiego.

Połowa mieszkańców Nauru to protestanci, jedna trzecia to katolicy.

W Nauru mówi się po nauruańsku, ale drugim oficjalnym językiem jest angielski.

Nauruańczycy są najbardziej otyłym społeczeństwem na świecie. 95% mieszkańców ma nadwagę, a 45% cierpi na cukrzycę.

Najbardziej otyłe społeczeństwo na świecie

Najmniejsza republika świata

Najmniejsza republika świata

Nauru jest republiką – najmniejszą republiką świata. Ma prezydenta, i jest członkiem ONZ. Jest też najmniejszym państwem, które nie jest państwem-miastem.

Państwo

Nauru nigdy nie posiadało własnej waluty i używa się tam dolara australijskiego.

Państwo nie posiada też własnych sił zbrojnych. A zgodnie z umową, w razie potrzeby obrona Nauru jest obowiązkiem Australii.

W poważniejszych przypadkach sądem apelacyjnym Nauru jest Sąd Najwyższy Australii

Mimo to Republika Nauru jest krajem demokratycznym. Jest pięciu ministrów, 19 posłów i oczywiście prezydent. 

Co ciekawe, żoną prezydenta i Pierwszą Damą Nauru była kiedyś Polka, Pani Mirosława Clodumar.

Lotnisko i loty do Nauru

Lotnisko i loty do Nauru

Nauru położone jest po drugiej stronie świata, bardzo daleko od Polski – oba kraje dzieli 13,5 tysiąca kilometrów. Żeby się tam dostać, musielibyście polecieć najpierw np. przez Dubaj albo Singapur do Australii (trwa to mniej więcej 24h), a potem czekałby Was jeszcze 4,5-godzinny lot nad Pacyfikiem do Nauru.

Kiedy to sprawdzałem, lot w 2 strony kosztował 10 tysięcy zł, z czego ponad połowa to ten krótki odcinek nad Pacyfikiem.

W odróżnieniu od Watykanu oraz Monako, dwóch najmniejszych państw świata, w Nauru jest już lotnisko – i to spektakularne, zajmujące wraz z pasem startowym pokaźny fragment południowego wybrzeża. Wzdłuż pasa przebiega zresztą właśnie ta główna droga, okrążająca całe Nauru. W połowie jego długości – między plażą a pasem startowym znajduje się budynek parlamentu.

W Nauru istnieje podobno jedno skrzyżowanie z sygnalizacją świetlną – i jest to skrzyżowanie drogi biegnącej dookoła wyspy… z pasem startowym. Więc jeśli zdarzy Ci się czekać w Nauru na czerwonym świetle, to znak, że startuje lub ląduje jeden z 2 samolotów Nauru Airlines.

Można nimi polecieć do Australii, Fidżi, Mikronezji, Kiribati i na Wyspy Marshalla.

Kiedy kilka lat temu ta linia lotnicza zawiesiła swoją działalność z powodów finansowych, Nauru zostało niemal odcięte od świata – i można było się tam dostać tylko statkami. Ale to też nie jest takie proste, bo obecność rafy koralowej uniemożliwia zbudowanie portu z prawdziwego zdarzenia

Podróż do Nauru

Podróż do Nauru

Nauru jest stosunkowo mało dostępne, położone z dala od wszelkich głównych szlaków transportowych czy turystycznych.

Jeśli chcecie pojechać do Nauru, to możecie wyrobić sobie wizę drogą mailową, kontaktując się z konsulatem Nauru w Australii.

Będziecie mogli delektować się prawdziwie lokalnym i wyjątkowym doświadczeniem – bo Nauru odwiedza tylko około 200 turystów rocznie. Na wyspie są 3 hotele, piękne tropikalne plaże, rafy koralowe – i oczywiście będziecie mogli obejść całe państwo dookoła podczas popołudniowego spaceru.

Ciekawostki o Nauru

Ciekawostki o Nauru

Z innych ciekawych rzeczy:

  • W Nauru nie ma codziennej gazety – są natomiast tygodniki.
  • Funkcjonuje sześć przedszkoli, dwie szkoły podstawowe i jedna szkoła średnia.
  • Telewizja nadaje program z Nowej Zelandii, a Radio z Australii.
  • Istnieje 5 kilometrów linii kolejowej, używanej do przewozu fosforytów.
  • Wszystkie ssaki zostały sprowadzone na wyspę przez ludzi. Występują tam szczury polinezyjskie, świnie, koty, psy i kury.
  • Najpopularniejszą dyscypliną sportową jest Futbol australijski – w lidze gra dwanaście zespołów, a wszystkie mecze rozgrywane są na jednym stadionie.
  • Reprezentacja Nauru w piłce nożnej rozegrała do tej pory tylko jeden mecz – i co ciekawe, wygrała pokonując u siebie Wyspy Salomona 2:1. W latach 60-tych piłka nożna była jednak dość popularna, bo grali w nią imigranci zarobkowi z Kiribati, Tuvalu i Wysp Salomona – a liga liczyła aż 6 zespołów.
  • W 1999 r. obywatel Nauru Marcus Stephen został wicemistrzem świata w podnoszeniu ciężarów, a 8 lat później został prezydentem republiki.

Mitologia Nauru

Mit o pająku

Według mitologii Nauru znaczącą rolę w stworzeniu świata odegrał stary pająk Areop-Enap:

Na początku był pająk i przestrzeń.  Pewnego dnia pająk znalazł muszlę małża i znalazł w niej dwa ślimaki. Z mniejszego stworzył księżyc i w świetle księżyca ujrzał robaka. Robak rozdzielił górną i dolną część muszli – i tak powstały niebo i ziemia. Robak pracował tak ciężko, że jego słony pot wypełnił dolną część muszli i utworzył morze. Niestety Robak padł ze zmęczenia, a z drugiego ślimaka pająk stworzył słońce.