Półwysep Helski

Półwysep Helski (Mierzeja Helska) to jedno z najciekawszych miejsc w Polsce. To półwysep o długości 34 km rozciągający się od Władysławowa po Hel i oddzielający Zatokę Pucką od otwartego Bałtyku. Jest pełen niezwykłych miejsc, atrakcji i ciekawostek

Atrakcje i ciekawe miejsca

Półwysep Helski jest jednym z najciekawszych miejsc w Polsce. Już sama geografia sprawia, że jest nietypowy – otoczony wodą niemal ze wszystkich stron.

Do najciekawszych atrakcji Półwyspu Helskiego należą:

Hel

  • Cypel Helski
  • Rezerwat Helskie Wydmy
  • Latarnia morska Hel
  • Fokarium na Helu
  • Port w Helu
  • Muzeum Obrony Wybrzeża
  • Bateria im. Laskowskiego
  • Góra Szwedów
  • Muzeum Rybołówstwa w Helu

Jurata

  • Promenada Międzymorze

Jastarnia

  • Latarnia morska Jastarnia
  • Port w Jastarni i marina jachtowa
  • Skansen Fortyfikacji Ośrodek Oporu „Jastarnia”
  • Dawna granica w Jastarni

Kuźnica

  • Góra Lubek
  • Twierdza Kazimierzowo (już niewidoczna)

Chałupy

  • Zapora minowa z 1939 r. (pozostałości)

Władysławowo

  • Plaża we Władysławowie

Inne atrakcje

Ciekawostki

Czy Hel był wyspą?

Jednym z ciekawszych zagadnień związanych z Helem jest pytanie:
Czy Półwysep Helski był kiedyś wyspą lub łańcuchem wysp?

Wyspy w tym miejscu pojawiają się na starych mapach, nawet jeszcze z 18. wieku.

Współczesne badania przynoszą bardzo ciekawą odpowiedź na to pytanie:

Your content goes here. Edit or remove this text inline or in the module Content settings. You can also style every aspect of this content in the module Design settings and even apply custom CSS to this text in the module Advanced settings.

Czy prawdą jest, że Półwysep Helski był kiedyś łańcuchem wysp? Jak powstał i czy będzie wyspą w przyszłości?

Skąd się wzięła nazwa Hel?

Pochodzenie nazwy Hel jest niejasne. Mogła pochodzić jeszcze od Wikingów, albo od duńskiego słowa oznaczającego piętę lub obcas buta, co nawiązywałoby do położenia na końcu długiego półwyspu.

Przez wieki zresztą nazwa ewoluowała. Miasto było znane jako Hele, Heile, Heel, Gellen, a znacznie później pod niemiecką nazwą Hela.

Dopiero w 1920 roku polskie władze zmieniły nazwę na Hel.

Mewia Rewa / Rybitwia Mielizna

Od Kuźnicy po Rewą ciągnie się 12-kilometrowa mielizna w poprzek Zatoki Puckiej. To jedno z najbardziej fascynujących miejsc na polskim wybrzeżu.

Przeczytaj więcej o tej niezwykłej mieliźnie:

Geografia

Półwysep Helski jest jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc na mapie Polski. Jeśli mielibyście narysować mapę Polski z pamięci, to pewnie nie zapomnieliście o helskiej mierzei. Ale oprócz intrygującego kształtu, półwysep jest też pełen różnych innych ciekawostek geograficznych.

Gdzie leży Półwysep Helski?

Półwysep Helski jest położony pomiędzy Zatoką Pucką (na południu), a otwartym Bałtykiem (na północy).

Przeczytaj więcej o Zatoce Puckiej:

Długość

Półwysep Helski ma 34 kilometry długości. Ciągnie się od Władysławowa (u nasady mierzei) po Cypel Rewski w okolicach miasta Hel.

Szerokość

Szerokość półwyspu waha się od 170 metrów do 3 kilometrów.

Najwęższy jest w swojej zachodniej części, w okolicach Kuźnicy i Chałup. Jest tam kilka miejsc, w których odległość pomiędzy zatoką a otwartym morzem wynosi około 170 metrów. W tym pasie mieści się:

  • plaża nad Morzem Bałtyckim,
  • wąski kawałek lasu,
  • tory kolejowe,
  • droga
  • i mniejsza plaża nad Zatoką Pucką.

Półwysep jest bardzo wąski przez pierwsze 15 kilometrów swojej długości. Dopiero potem rozszerza się tuż przed Jastarnią do ponad 1 kilometra szerokości.

Zaraz za miastem znowu się zwęża do 500 metrów, ale już za Juratą wyraźnie się poszerza, aż do 3 kilometrów tuż przed miastem Hel, w najdalszej części półwyspu

Powierzchnia

Powierzchnia półwyspu wynosi 160 kilometrów kwadratowych, tyle samo co Liechtenstein.

Wydmy

Jedynymi wzniesieniami są wydmy, porośnięte obecnie roślinnością.

Najwyższa jest Wydma Lubek – mierzy 12,5 metra nad poziomem morza.

Półwysep Helski czy Mierzeja Helska?

Jaka nazwa jest właściwie prawidłowa?:

  • Mierzeja Helska,
  • Półwysep Helski
  • czy po prostu Hel?

Generalnie można spotkać ludzi, którzy uważają, że

  • jest to półwysep, a nie mierzeja,
  • a także takich, którzy sądzą dokładnie na odwrót.

Poza tym, zwłaszcza poza samym Pomorzem, rozpowszechniona jest krótka nazwa “Hel”.

Czy jest półwyspem?

Właściwie, geograficznie, skrawek lądu, o którym mowa:

  • Spełnia definicję półwyspu – jest otoczony wodą z trzech stron.
  • Spełnia definicję kosy – jest długim i wąskim piaszczystym wałem, biegnącym w głąb morza.

Czy jest mierzeją?

Mierzeja to kosa oddzielająca całkowicie lub częściowo zatokę od otwartego morza.

Czy tak jest w tym wypadku?

Półwysep Helski

  • oddziela Zatokę Pucką od otwartego morza,
  • ale niezbyt wyraźnie, bo oddzielenie to jest zdecydowanie niedomknięte.

Niemniej, definicja dopuszcza oddzielenie częściowe zatoki od morza. Czyli Półwysep Helski raczej można uznać za mierzeję.

Krótka nazwa “Hel”

Potoczna, krótka nazwa “Hel” w odniesieniu do całego półwyspu:

  • jest najbardziej niepoprawna, bo właściwie powinna dotyczyć tylko miasta Hel,
  • ale jest też chyba najbardziej rozpowszechniona.

Jak powstał Półwysep Helski?

W artykule “Czy Hel był wyspą?” Jest spora sekcja dotycząca procesu powstawania Półwyspu Helskiego.

Czy Hel będzie wyspą?

Wszystko wskazuje na to, że wraz ze zmianami klimatu i podnoszeniem się poziomu morza, Półwysep Helski zamieni się kiedyś w wyspę lub łańcuch wysp.

Przeczytaj więcej o przyszłych zmianach poziomu morza wokół Mierzei Helskiej:

Historia

Stary Hel

Przeczytaj więcej o Starym Helu, legendarnym polskim zatopionym mieście (które faktycznie istniało na Półwyspie Helskim):

II wojna światowa

Przeczytaj o Obronie Helu w 1939 roku oraz o wydarzeniach z 1945 roku.