Zatoka Pucka

Zatoka Pucka to płytka zatoka rozciągająca się pomiędzy Półwyspem Helskim a linią wybrzeża Władysławowo – Puck – Gdynia. Geograficznie stanowi część Zatoki Gdańskiej i Morza Bałtyckiego. Jest jedną z najciekawszych części polskiego Wybrzeża.

Puck

Puck to jedno z najciekawszych miast na polskim wybrzeżu. Jest położony nad Zatoką Pucką. Cześć! Nazywam się Wojciech Piestrak. Opowiadam o świecie na kanale Świat Wciąga. Daj się zaprosić! Subskrybuj na YouTubeNewsletter Polskie wybrzeże Półwysep Helski Zatoka...

Rezerwat Mechelińskie Łąki

Rezerwat Mechelińskie Łąki leży nad Zatoką Pucką, na południe od Rewy, a na północ od Gdyni. Cześć! Nazywam się Wojciech Piestrak. Opowiadam o świecie na kanale Świat Wciąga. Daj się zaprosić! Subskrybuj na YouTubeNewsletter Polskie wybrzeże Półwysep Helski...

Rezerwat Beka

Rezerwat Beka leży nad Zatoką Pucką, na północ od Rewy, a na południe od Pucka. To jedno z najciekawszych przyrodniczo miejsc w okolicy. Cześć! Nazywam się Wojciech Piestrak. Opowiadam o świecie na kanale Świat Wciąga. Daj się zaprosić! Subskrybuj na...

Rewa

Rewa to ciekawa miejscowość nadmorska nad Zatoką Pucką, nieco na północ od Gdyni i na południe od Pucka. Znajduje się tu Cypel Rewski, czyli fragment Mewiej Rewy, jeden z polskich cudów natury. Gdzie leży Rewa? Rewa jest położona: ok 15 kilometrów na północ od centrum...

Cypel Rewski

Cypel Rewski

Cypel Rewski (Szpyrk, Szperk, Mierzeja Rewska) to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na polskim wybrzeżu. To prawie kilometrowej długości kosa, naturalny piaszczysty wał wcinający się w wody Zatoki Puckiej.  Stanowi południowy kraniec Mewiej Rewy, mielizny...

Mewia Rewa

Mewia Rewa

Mewia Rewa (Rybitwia Mielizna, Ryf Mew, Rewa Mew) to długa, płytka mielizna rozciągająca się w poprzek Zatoki Puckiej, pomiędzy Kuźnicą na Półwyspie Helskim a Rewą, po drugiej stronie zatoki. Ma prawie 12 kilometrów długości i jest jednym z najbardziej fascynujących...

Atrakcje nad Zatoką Pucką

Cypel Rewski

Cypel Rewski to geograficzna kosa, piaskowy wał wcinający się w morze na prawie kilometr. Zaczyna się na plaży w Rewie i wystaje na północ.

Spacer wzdłuż tej kosy jest niesamowitym doświadczeniem – ma się wrażenie, że “wchodzi się w morze”.

Przedłużeniem Cypla Rewskiego jest Rewia Mewa, ciągnąca się aż na Półwysep Helski.

Trasa rowerowa wzdłuż Zatoki Puckiej

Wzdłuż wybrzeża Zatoki Puckiej prowadzi fantastyczna trasa rowerowa.

Po drodze można zobaczyć mnóstwo ciekawych i pięknych miejsc, helskie wydmy i lasy, wody Bałtyku oraz Zatoki, wrzosowiska, łąki i słonorośla, a także pomosty i przystanie rybackie i rezerwaty przyrody.

Odcinki trasy:

  • Gdynia – Puck (ok 35 km)
    • fragment trasy EuroVelo R10 dookoła Bałtyku
    • m.in. obok Rezerwatu Beka
    • z Gdyni można pojechać dalej do Sopotu i Gdańska
  • Puck – Swarzewo (6 km)
    • fragment trasy EuroVelo R10 dookoła Bałtyku
    • (opcja) W Swarzewie EuroVelo odbija na zachód i biegnie dawnym nasypem kolejowym aż do Kłanina, a potem odbija na północ, w kierunku Karwi, Dębek i otwartego Bałtyku.
  • Swarzewo – Władysławowo (4 km)
    • obok Rezerwatu Słone Łąki
  • Władysławowo – Hel (34 km)
    • ścieżka rowerowa na Półwyspie Helskim
    • w sezonie można wrócić z Helu do Gdyni, Sopotu lub Gdańska np. tramwajem wodnym

Półwysep Helski

Półwysep Helski ma 34 kilometry długości. W niektórych miejscach odległość od otwartego Morza Bałtyckiego do Zatoki Puckiej wynosi zaledwie 170 metrów

A to oznacza, że półwysep jest świetnym miejscem dla wszelkich nadmorskich aktywności.

  • Po stronie morza istnieje długa, ciągła, szeroka plaża,
  • a po stronie zatoki – urozmaicona linia brzegowa i zwykle bardzo płytka, cieplejsza woda.

Wszystkie miejscowości na półwyspie mają swój urok:

Więcej ciekawostek oraz informacji o atrakcjach na Półwyspie Helskim znajdziesz na osobnej podstronie

Kitesurfing / windsurfing

Zatoka Pucka, jest jednym z najlepszych miejsc w Europie do uprawiania kitesurfingu i windsurfingu i jest zwykle pełna kolorowych latawców i żagli.

Jej woda jest też cieplejsza niż woda w otwartym Bałtyku, czasami nawet o kilka stopni.

Puck

W Pucku można znaleźć m.in.:

  • bardzo ładną starówkę,
  • plażę nad zatoką,
  • molo,
  • port rybacki,
  • nadmorską ścieżkę rowerową.

Moim zdaniem jest bardzo przyjemnym miejscem do odwiedzenia.

Nadmorski Park Krajobrazowy

Całość wewnętrznej Zatoki Puckiej, wraz z pasem wybrzeża, należy do Nadmorskiego Parku Krajobrazowego.

Do parku należy też:

  • cały Półwysep Helski,
  • oraz szeroki pas wybrzeża Bałtyku, od Białogóry do Władysławowa.

Ciekawostki

Mewia Rewa / Rybitwia Mielizna / Ryf Mew

Zatoka Pucka jest przecięta przez długą, wąską mieliznę, znaną jako Rybitwia Mielizna, Mewia Rewa albo Ryf Mew.

Przeczytaj więcej o fascynującej Rybitwiej Mieliźnie łączącej Półwysep Helski z Rewą.

Nazwa

Zatoka Pucka ma kilka nazw zwyczajowych, np.:

  • Małe Morze,
  • Pùckô Hôwinga (nazwa kaszubska),
  • Pucyfik.

Zatoka zamarza zimą

Zatoka Pucka, a zwłaszcza wewnętrzna jej część, czasami zamarza zimą, a zwały kry piętrzą się szczególnie na Ryfie Mew. W ostatnich latach, w związku ze zmianami klimatu, zjawisko to jest coraz rzadsze.

Geografia

Gdzie leży Zatoka Pucka?

Zatoka Pucka jest położona pomiędzy:

  • Półwyspem Helskim
  • linią wybrzeża Władysławowo – Puck – Gdynia
  • resztą Zatoki Gdańskiej, której jest częścią.

Granice zatoki

Na południowym-wschodzie Zatoka Pucka nie ma wyraźnej granicy. Jest to sprawa umowna:

  • Najczęściej rysuje się ją raczej na linii Hel – Gdynia.
  • Niektórzy rysują granicę na linii Hel – ujście Wisły Śmiałej (na wschód od Gdańska). W takim wariancie całe Trójmiasto leżałoby nad Zatoką Pucką.

Dwie części zatoki

Ryf Mew dzieli Zatokę Pucką na dwie części:

Zatoka zewnętrzna

  • wschodnia,
  • jest głębsza i ma typowo morski charakter – jej średnia głębokość to około 20 metrów,
  • łączy się z resztą Zatoki Gdańskiej, bez wyraźnej granicy.

Zatoka wewnętrzna

  • zachodnia,
  • zwaną też zatoką właściwą albo Zalewem Puckim,
  • jest znacznie płytsza i stosunkowo spokojna – jej średnia głębokość to około 3 metry
  • ma 103 km kwadratowe powierzchni, to znaczy minimalnie mniej niż każde z dwóch największych polskich jezior (Śniardwy i Mamry).

Głębie

Dno zatoki wewnętrznej jest nierówne i występują w nim trzy główne zagłębienia:

  • Kuźnicka Jama
    • w okolicach Kuźnicy,
    • o głębokości 9 metrów,
  • Chałupska Jama
    • w pobliżu Chałup,
    • przekraczająca 4 metry głębokości
  • Rzucewska Jama
    • koło Rzucewa i Osłonina,
    • przekraczająca 5 i pół metra głębokości.

Płycizny

Wzdłuż Mierzei Helskiej rozciągają się płycizny:

  • Piaski Dziewicze,
  • Mielizna Bórzyńska
  • Mielizna Długa.

W okolicy Jastarni Mielizna Bórzańska rozszerza się na południe, tworząc płyciznę, która w ostatnich latach regularnie wynurza się nad powierzchnię, tworząc kolejną wysepkę, którą na wzór Ryfu Mew otrzymała nazwę: Ryf Fok.

Przyroda

Ptaki

Wzdłuż brzegów Zatoki Puckiej znajduje się kilka ptasich rezerwatów, m.in:

  • Rezerwat Słone Łąki,
  • Rezerwat Beka,
  • Rezerwat Mechelińskie Łąki.

Ważnym miejscem dla ptaków jest Ryf Mew, miejsce żerowania i odpoczynku, zarówno dla gatunków rodzimych, jak i migrujących.

Foki

Foki są obecne w Zatoce Puckiej, między innymi na Ryfie Mew.

Historia

Jak powstała Zatoka Pucka?

Według tablicy informacyjnej w Pucku:

  • Po ostatnim zlodowaceniu, około 11 tysięcy lat temu, gdy Bałtyk był jeszcze jeziorem, większość Zatoki Puckiej oraz Zatoki Gdańskiej była stałym lądem. Nie istniał też wtedy jeszcze Półwysep Helski.
  • Dopiero jakieś 8 tysięcy lat temu prądy morskie napływające z zachodu stopniowo zaczęły usypywać Mierzeję Helską. W tym samym czasie w miejscu, gdzie dzisiaj mamy najbardziej wewnętrzną część Zatoki Puckiej, powstało płytkie jezioro.
  • Ale w kolejnych wiekach i tysiącleciach Półwysep Helski stopniowo zaczął się wydłużać, jezioro powiększać, a fragment lądu między nim a zatoką – gwałtownie zwężać. Mniej więcej 3 tysiące lat temu jezioro stało się częścią zatoki.

Historia Zatoki Puckiej wiążę się bezpośrednio z historią Półwyspu Helskiego, którą opisałem w osobnym artykule:

Średniowieczne porty w Pucku i Helu

Od średniowiecza Zatoka Pucka była ważnym akwenem dla łodzi rybackich oraz statków handlowych. W Pucku istniał średniowieczny port, którego pozostałości znajdują się obecnie pod wodą.

Inny port znajdował się w Starym Helu, który również został potem wchłonięty przez Morze Bałtyckie.

Przeczytaj więcej o Starym Helu, legendarnym zatopionym mieście.

Atak floty duńskiej na Puck w 1571 r.

W Zatoce Puckiej okresowo stacjonowała flota kaperska. Z tego powodu w 1571 roku doszło do ataku floty duńskiej na Hel i Zatokę Pucką.

Kaprowie byli kimś w rodzaju korsarzy, wynajmowanymi do działań zbrojnych na morzu. Z ich usług na Bałtyku korzystali też polscy królowie.

Duńczycy chcieli wyeliminować to zagrożenie, dlatego w 1571 roku, z siłą ośmiu okrętów, dokonali ataku. Najpierw zniszczyli dwa polskie okręty kaperskie koło Helu, a potem wysadzili desant na Półwyspie Helskim;

Następnie wpłynęli do Zatoki Puckiej, gdzie stacjonowało dalsze 13 okrętów kaperskich

oraz 5 zdobytych przez nie statków. Duńczycy uprowadzili wszystkie te okręty do Kopenhagi, a polska flota kaperska straciła w sumie prawie połowę swoich jednostek.

II Rzeczpospolita

Po I wojnie światowej Polska uzyskała fragment wybrzeża Bałtyku, rozciągający się od Dębek, przez Półwysep Helski i Puck, do Sopotu.

Zatoka Pucka była więc bardzo ważnym strategicznie, wojskowo i gospodarczo akwenem dla II Rzeczpospolitej.

Port w Pucku był początkowo w zasadzie jedynym istotnym portem na polskim wybrzeżu, ponieważ port rybacki w Helu nie był w zasadzie połączony transportem lądowym z resztą kraju. Dopiero później wybudowano linię kolejową na Półwyspie Helskim oraz porty w Gdyni, Jastarni czy Władysławowie

II wojna światowa

W czasie drugiej wojny światowej Zatoka Pucka była wykorzystywana przez Niemców m.in. jako poligon oraz miejsce szkolenia.

W Gdyni (Babich Dołach) powstała Torpedownia – ośrodek badawczy torped, którego pozostałości nadal istnieją w wodach zatoki. W okolicach Jastarni istniał związany z Torpedownią poligon.

Poligon w PRL

W czasach PRL:

  • Półwysep Helski był częściowo zmilitaryzowany.
  • Rybitwia Mielizna stanowiła poligon lotniczy. Dlatego do dziś na mieliźnie znajdują się niewybuchy oraz kilkanaście wraków, w tym wrak małego okrętu podwodnego ORP Kujawiak. Został tam osadzony w latach 60. i był celem ćwiczebnym dla wojskowych samolotów.

Port Gwiaździsty

Według niektórych źródeł z lat 70., na środku Zatoki Puckiej miał powstać Port Gwiaździsty, największy port na Bałtyku.

Miał być zbudowany na sztucznej wyspie, do której budowy wykorzystanoby Ryf Mew. Wyspa miałaby kształt sześcioramiennej gwiazdy i być połączona z lądem poprzez 4-kilometrową groblę mieszczącą linię kolejową, drogę, i rurociągi. Dwanaście nabrzeży umożliwiłoby jednoczesny rozładunek dużej liczby statków.

Naturalnym falochronem dla tego portu byłby Półwysep Helski.

-> Nie wiem na ile poważne były te plany. Jeśli ktoś z Was ma więcej źródeł / informacji o Porcie Gwiaździstym (innych niż na Wikipedii), bardzo proszę o maila.

Złoża soli

Pod dnem Zatoki Puckiej znajdują się duże pokłady soli potasowo-magnezowej.

Podobno w latach 70-ych XX wieku pojawiały się pomysły odcięcia części zatoki tamą, tak by uzyskać łatwy dostęp do złóż.